زمان تقریبی مطالعه: 2 دقیقه
 

نسبت اخباری





نسبت إخباری به نسبت حاکی از ارتباط خارجی بین دو چیز اطلاق می‌شود.


۱ - تعریف نسبت إخباری



نسبتی که از ارتباط بین دو چیز در واقع خبر دهد، نسبت اخباری خوانده می‌شود؛ یعنی خبر می‌دهد که در خارج نسبتی حقیقی وجود دارد و یا تحقق پیدا خواهد کرد؛ به بیان دیگر، این نسبت در عالم خارج منشأ انتزاعی دارد.

۲ - نسبت در جمله‌های إخباری



در جمله‌های اخباری، نسبت تام اخباری وجود دارد، زیرا به نظر مشهور اصولی‌ها ، جمله تام خبری برای نسبت وضع شده است؛ برای مثال، در جمله «زید قائم»، نسبت قیام زید، از وجود رابطه‌ای حقیقی میان قیام و زید در خارج حکایت می‌کند.

۳ - معنای حرفی از مقوله نسبت



بنا بر این مبنا که معنای حرفی از مقوله نسبت بوده و بر نسبت ناقصه دلالت می‌نماید، یک قسم از حروف ، که بیشتر حروف را شامل می‌شود، حروف حاکی است و نسبت موجود در آن‌ها نسبت اخباری می‌باشد؛ در مقابل حروف ایجادی که از واقع حکایت ندارد؛ برای مثال، «فی» بر نسبت ظرفیه و «مِن» بر نسبت ابتدائیه دلالت می‌نماید.

۴ - چند نکته درباره نسبت




۴.۱ - نکته اول


نسبت در حروف و جمله‌های ناقص، ناقص و در جمله‌های تام، تام است.

۴.۲ - نکته دوم


مشهور اصولی ها معتقدند جمله تام برای ابراز امری نفسانی وضع شده است، مانند:قصد حکایت در جمله‌های تام خبری و قصد انشا در جمله‌های تام انشایی
[۳] فاضل لنکرانی، محمد، سیری کامل در اصول فقه، ج۱، ص۴۴۵.


۵ - عناوین مرتبط



جمله‌های خبری

۶ - پانویس


 
۱. ↑ صدر، محمد باقر، بحوث فی علم الاصول، ج۱، ص۲۶۵.    
۲. ↑ صدر، محمد باقر، بحوث فی علم الاصول، ج۱، ص۳۱۳.    
۳. ↑ فاضل لنکرانی، محمد، سیری کامل در اصول فقه، ج۱، ص۴۴۵.


۷ - منبع



فرهنگ‌نامه اصول فقه، تدوین توسط مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی، ص۸۲۲، برگرفته از مقاله «نسبت إخباری».    

رده‌های این صفحه : نسبت تام




آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.